De piloot, de visser en de kleine prins

Hoewel het boek in Nederland niet zo bekend is als in veel andere landen, zullen velen toch weten wie le Petit Prince is. Het kinderboek is eigenlijk een filosofisch verhaal voor volwassenen over een buitenaards prinsje dat in de Sahara in gesprek raakt met zijn bedenker, de Franse schrijver en piloot Antoine de Saint-Exupéry. Het boek kwam uit in 1943 en werd in 1999 op de vierde plaats gekozen op de lijst van dagblad Le Monde met de honderd beste boeken van de twintigste eeuw. Auteur le Saint-Exupéry werd in 1900 geboren en vloog in het Interbellum als piloot voor de Franse posterijen de hele wereld over. Zo kwam hij ook regelmatig in Brazilië. Bij Campeche op het eiland Ilha de Santa Catarina aan de Zuid-Atlantische kust hadden de Franse posterijen een klein vliegveld waar de toen nog primitieve vliegtuigen konden landen voor kerosine en onderhoud na hun transatlantische vluchten. De gestudeerde Fransman sloot er vriendschap met een jonge visser. Hoewel ze elkaar niet konden verstaan, gingen ze vaak samen vissen en bereidden pirão (visstoofpotje) met hun vangst. Le Saint-Exupéry leerde ook Dona Chica, Deca’s jonge echtgenote, kennen en enkele van hun veertien kinderen. Bij de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog ging hij het Franse leger in als gevechtspiloot en werd in 1944 als vermist opgegeven na een gevechtsmissie. Deca leefde tot 1993 en herinnerde zich tot op het laatst zijn vriend ‘Zé Perri’.

In Brazilië is het boek van De Kleine Prins bij jong en oud bekend en razend populair. De bewoners van Campeche zijn uiteraard razendtrots op hun beroemde buitenlander. Recent zijn er enkele documentaires over dit stukje Braziliaans-Franse geschiedenis gemaakt. Heel veel tastbare aanwijzingen zijn er echter niet meer. Het vliegveldje werd in 1939 verlaten door de Fransen die teruggingen naar Europa om Hitler te bevechten. Tien jaar later lieten ook de Brazilianen de plek voor wat het was. Nu is het een voetbalveldje. In Campeche staan een standbeeld van de visser Deca met zijn netten en een steen met plaquette ter nagedachtenis aan de Franse piloten.

In 2006 was ik in Campeche om er te tolken voor twee Braziliaanse jongens uit de streek die als kind waren geadopteerd door een Nederlands echtpaar. Via het programma Spoorloos hadden zij hun biologische moeder teruggevonden en gingen haar daar bezoeken. We logeerden in de pousada van meneer Vitor, afstammeling van Duitse immigranten die me in zuiver Duits vertelde van Le Saint-Exupéry. Het trof me hoeveel lijntjes tussen de Oude en de Nieuwe Wereld toen en daar bij elkaar kwamen.  Hoe heden en verleden van Europa en Amerika zich verenigden in verhalen en in mensen. Globalisering een ver-van-mijn-bed-show? Nee hoor. De wereld is een groot dorp. Met een immens collectief geheugen. En wij zijn allen dorpsbewoners.

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s